Alfabetik Sıralama

A

B

C

D

E

F

H

İ

K

L

M

N

P

R

S

Ş

T

V

Y

Z

Asırlara Göre Sıralama

Konuya Göre Sıralama

Biyografi Arama

Kassia

Kassia

Eserleri kendi adıyla birlikte günümüze ulaşmış, dünyanın ilk kadın bestecisidir.
"Konuşmak gerektiğinde, sessiz kalandan nefret ediyorum."

Doğum Tarihi: 810

Doğum Yeri: Constantinople

Ölüm Tarihi: 890

Ölüm Yeri: Kasos Adası, Yunanistan

Mezarı: Kasos Adası (ismine adanmış kilisede lahdi bulunuyor, fakat kemikleri İkaria Adası'na götürülmüştür.)

Konu Başlıkları

Galeri

Kassia   Kassia   Kassia

Etkinlik Alanı

Beste

Adı çeşitli kaynaklarda Kasia, Kassiane, Kassiani, Casia, Ikasia, Cassia, Cassiane, Kassiana, Kassianh, Ikasia veya Eikasia olarak da yazılan Kassia, eserleri günümüze kadar ulaşan dünyanın bilinen ilk kadın bestecidir. Bizanslıdır. Besteleri dini müzik türündedir. Kassia'nın bestelediği 50 ilahiden 33'ü günümüze ulaşmıştır. Bestelediği ilahiler, Hristiyan Doğu Kilisesi'nin litürjik kitaplarına alınmış ve ilahileri dini törenlerde halen kullanılmaktadır.

Kassia, zeki, iyi eğitimli, iyi konuşma yeteteğine sahip, güzel ve özgür düşünceli bir kadın. Öylesine özgür ki, 823 yılında gelin adayı olarak sunulduğu grupta, keskin teolojik bilgisiyle Bizans İmparatoru Theophilos'un düşüncelerindeki çelişkileri, ona cesaretle göstermekten çekinmedi.

826 ya da başka kaynaklara göre 830 yılında, İmparator Theophilos, evleneceği kızı seçmesi için kendisine sunulan grup içinden, yaşıtı olan Kassia'ı beğenir. Kassia, İmparatorun kendisiyle (belki de) teolojik bir sohbet başlatma amaçlı, "Kötülükler dünyaya kadınla gelmiştir" sözüne karşılık, "İyilikler dünyaya kadınla gelmiştir" cevabını verir.

Theophilos, "Kötülükler dünyaya kadınla gelmiştir" ifadesiyle Havva'nın Adem'e verdiği elma nedeniyle Cennet'ten kovulmaları konusuna işaret ederken, Kassia da "İyilikler dünyaya kadınla gelmiştir" cevabıyla Meryem Ana'ya işaret etmiştir. Kassia'nın zeki cevabından rahatsız olan Theophilos, aynı grupta bulunan ve saygıyla susmayı tercih eden başka bir adayla evlenir. Bu aday Theodora II adıyla imparatoriçe olur.

Kassia 843'te, kişisel servetiyle kendi adıyla anılan bir manastır kurdu ve yönetimini üstlendi. Burada çalışarak, besteler yaparak, yazarak ve düşünerek yaşamını sürdürdü.

Kassia, manastırını İstanbul'un yedinci tepesi olan Xerolophos'ta kurmuştu. Bu bölge, Konstantin Surları yakınında olan ve günümüzde Samatya, Çapa, Cerrahpaşa olarak bilinen bölgedir.

Kassia düşündüğünü dile getiren bir şair, filozof, manastırını başarıyla uzun yıllar yöneterek idare becerisini kanıtlamış bir yönetici, toplumdaki gelişmeleri izleyen bir muhalif ve bir aktivisttir. Dolayısıyla yaptıkları ve yazdıklarıyla 2020'li yılların kadınlarına halen bir çok konuda değebilen bir kişiliktir.

Hakkındaki biyografik verilerin çok az olmasına ve eserlerinin sadece bir kısmının günümüze ulaşabilmesine rağmen, özellikle litürjik olmayan şiirlerinde Kassia'nın kişiliği hakkında bilgiler bulmak mümkündür. Bu şiirler, Kassia'nın son derece iyi eğitimli ve entelektüel yeteneklere sahip bir kadın olduğunu gösterir. Şiirinin her satırı "Nefret ediyorum" ifadesiyle başlayan bir yazar, yaşadığı toplumla ilgili gözlemlerini, beğeni ve eleştirilerini ifade etmekten çekinmeyen, dikkatli bir kadına işaret eder.

Bizans toplumunda, kadınlar biyolojik, entelektüel ve ahlakî olarak erkeklerden aşağı statüde görülmekteydi. Kassia, manastırların kadınları özgürleştiren potansiyelini, cinsiyet ve din kesişiminde kullanma becerisini gösterdi. Kendini konumladığı bu alanda, eylemlerinde ve yazılarında meydan okuyan bir yol bulabildi. Kassia için, hatta feminist bir ilahiyatçı tanımı da yapılabilir.

Eserleri
(Seçki)
Şiir

Besteleri yanında Kassia'ya ait olduğu saptanan seküler şiirleri de bulunmaktadır. İkişer dizeden oluşan kısa şiirleri, Kassia'nın feminist felsefesinin ana hatlarını, ilahilerinden daha fazla vurgulamaktadır.

NEFRET EDİYORUM
Öfkeliyi kınayan katilden, nefret ediyorum.
Zinayı yargılayan, zina yapandan nefret ediyorum.

Cüzzamlıyı dışlayan cüzzamlıdan, nefret ediyorum.
Kendini filozof sanan aptaldan, nefret ediyorum.

Başkasından emir alan yargıçtan, nefret ediyorum.
Fakirmiş gibi şikayet eden zenginden, nefret ediyorum.

Zenginmiş gibi övünen fakirden, nefret ediyorum.
Rahatça uyuyan borçludan, nefret ediyorum.

Sözleriyle ortamı etkileyen yalancıdan, nefret ediyorum.
İçen ve daha da isteyen sarhoştan, nefret ediyorum.

Gençlerle oynayan yaşlı adamdan, nefret ediyorum.
Tembellerden ama özellikle de uykuculardan, nefret ediyorum.

Açık saçık konuşan utanmazdan, nefret ediyorum.

Uygun olmayan zamanda gevezelik yapandan, nefret ediyorum.
Konuşmak gerektiğinde sessiz kalandan, nefret ediyorum.

Her şeyi kabul edenden, nefret ediyorum.
Her şeyi kendini yüceltme uğruna yapandan, nefret ediyorum.

Sözleriyle herkesi cesaretlendirmeyenden, nefret ediyorum.
Araştırmadan konuşandan, nefret ediyorum.

Hiç bir şey bilmeden öğretenden, nefret ediyorum.
Cimriden, özellikle de zengin cimriden nefret ediyorum.

Arkadaşlarına hemen iftira atandan, nefret ediyorum.

------------ ۝ ------------

STUPIDITY // AKILSIZLIK
Yoktur kesinlikle tedavisi akılsızlığın
Biter ancak ölünce.

***
Kibirlenir onurlandırılınca akılsız,
Övüldüğünde ise artar daha da kendine güveni.

***
İmkansızsa nasıl ki, bükmek büyük bir sütunu,
Olanaksızdır değiştirmek de akılsızı.

***
Daha da aptalcadır akılsızın bilgisi;
Tıpkı domuzun burnuna takılmış bir çıngırak gibi.

***
Korkunçtur akılsızın biraz bilgili olması,
Daha da kötüdür olması bir konuda fikri,
Eğer ki bu kişi hem genç hem de güçlü konumdaysa,
Tam bir felakettir bu işte, vah ki vah...

***
Akıllı gibi davranmaya kalkarsa akılsız kişi eğer
Nerelere kaçmalı, saklanmalı, buna nasıl dayanmalı?

***
Keşke akılsız hiç doğmasa
Doğmuşsa ama, yeryüzünde pek dolaşmasa!

------------ ۝ ------------

DOSTLUK
Ver cömertçe dostluğunu seven dosta
Değerbilmezle yitirme zaman.

***
Az, çoktur, değerbilir dost için
Değerbilmeze ise, çok pek az görünür.

***
İstiyorsan, sevmek ve sevilmek gerçekten
Uzak dur kıskanç ve iftiracıdan.

***
Daralmışsa ruhu eğer
Rahatlar, candan dostuyla derdini paylaşan.

***
Altın gibi değer ver seni anlayan dosta,
Kaç akılsızdan yılandan kaçar gibi.

***
Dostluk edilmeye değen biri, sevgi dolu bir dostla karşılaşınca,
Sevinir hazine bulmuş gibi.

***
Dostlar, özellikle gerçek dostlar,
En değerli mücevherlerden daha değerlidir.

***
Koruyucu bir çittir, sevgisi dostun.

***
Sıkıntıdaki dostuna eşlik eden dostlar
Daha çok tat verir en lezzetli yiyeceklerden.

***
Belli eder zor zamanlar gerçek dostu,
Onlardır çünkü bu anda yanında kalan.

***
Dost bil, kandırmadan seveni,
Kandıransa düşmandır, dost değil.

***
Dostsuz zenginlik, karanlık evdir
Yoktur karanlık evde keyif.

KAYNAK
Antonía Tripolitis (Ed.), Kassia - The Legend, the Woman, and Her Work, Garland Publishing 1992.
ÇEVİRİLER
Eski Yunanca-İngilizce: Antonía Tripolitis
İngilizce-Türkçe: Meral Akkent
Türkçe çeviriler için Eski Yunanca danışmanı: Hans-Martin Dederding
Türkçe son editör: Hatice Muallâ Görkey

Ödülleri

Üyelikleri

Eğitimi

Babası Bizans sarayında yüksek rütbeli bir subay olan Kassia, zamanındaki yüksek sınıf ailelerinin geleneklerine uygun olarak özel eğitim aldı. Felsefe ve teoloji öğrendi.

Sosyal Sorumluluk Çalışmaları

Akraba ve Dostları

  • Annesi:Kaynaklarda belirtilmiyor.
  • Babası:Asil bir aileye mensup, Bizans sarayında yüksek rütbeli bir subay (candidatos)

Anısını Yaşatan Projeler

  • Kassia'ya 1211. doğum günü armağanı (2021)
  • Kassia videosu

    İstanbul Kadın Müzesi, Kassia'nın 1211. doğum günü için, Kassia'nın dizelerinden seçmeler içeren bir video hazırladı.

  • Kassia'nın 1211. doğum günü kutlamaları (2021)
  • KASSIA - ÖZEN ŞARKILARI ■ Sanat ve özene dair bir CYBORG OPERA
    Kainkollektiv, Bochum, Burak Özdemir Musicasequence Orkestrası, Berlin ve İstanbul Kadın Müzesi ortak projesi

    ZAMAN PLANI
    2021'in ilk yarısı: Cyborg Opera kompozisyonu ve sahnelenme çalışmaları
    2021'in 2. yarısı: İstanbul ve Polonya'da gösteriler
    Polonya, Türkiye ve Almanya'daki proje ortaklarının atölye çalışmaları, çevrimiçi konferans, toplumsal cinsiyet ve kadın çalışmaları bölümleri ve görsel sanatçıların ortak çalışmaları, tüm projenin çevrimiçi sergisi

    Kassia, yenilikçi yaşam tarzıyla, günümüzün Avrupası için de önemli bir rol modeldir. Bugünün bakış açısıyla Kassia'nın yol açıcı düşünürlerden, aktivistlerden ve ilk feministlerden biri olduğu söylenebilir. Kassia hiç evlenmedi. Açtığı manastırıyla kadınlar için gerçek bir güçlenme alanı kurdu. Besteci, şair ve Bizanslı başrahip sıfatları olan Kassia, eserleri günümüze ulaşan ilk kadın besteci ve Bizans sanatının önde gelen kadın figürlerinden biri olarak kabul edilmektedir. KASSIA, sadece bir müzisyen olarak değil, aynı zamanda bir yazar olarak önemli bir kişiliktir. Dînî içerikli şiirleri yanında, şaşırtıcı radikallikte seküler metinleri de bulunmaktadır. Doğu ile Batı müziğini şekillendiren Kassia'nın melodileri, bugünkü dînî müziğin de öncüsüdür.

    Kainkollektiv, Burak Özdemir ve Musicasequence Orkestrası ile birlikte 2021'de Berlin, İstanbul, Bochum ve Krakow / Varşova arasında yaratılacak olan queer-feminist bir müzik enstalasyonu için, bu 'güçlü kadın' ve aynı zamanda tarihsel bir figür olan KASSIA'yı başlangıç noktası olarak alıyor. Geleneksel eserlerle diyalog halinde, günümüz için bir elektro-akustik çeviri anlamını içerecek yeni kompozisyonlar yaratılacak ve bu sırada Kamantcheh/Kamancha gibi tarihi enstrümanlar ve geçmişin şarkıları bugünün pop müziğinde görünür olacak projede Kassia bir pop ikonu, zamanının bir 'Beyonce'sı olarak tasarlanacak.

    KASSIA projesini, ona 1211. doğum gününde ithaf etmek istiyoruz. Hem bir tarihsel kişilik, hem de yenilikçi karakteri olan KASSIA figürünün karmaşıklığına işaret etmek için – KASSIA hakkında bir çevrimiçi sergi ve bir sahne prodüksiyonu ile birlikte, İstanbul Kadın Müzesi işbirliğiyle çevrimiçi bir konferans düzenlenecek. Sergi ve konferans, Almanya, Türkiye ve Polonya arasında toplumsal cinsiyet çalışmaları bölümleri ve kadın müzeleri gibi kurumlar arasında iletişim sağlayacak bir platform oluşturacaktır. Böyle bir platform günümüzde özellikle Polonya ve Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'ni sorguladığı ve İstanbul Sözleşmesi'nden ayrılmanın tartıştığı günümüzde, böyle bir iletişim zorunludur ve de önemlidir!

    Konuşma zamanında, susmaktan nefret ediyorum. / Daima her şeyi kabul edenlerden nefret ediyorum. / Diğerlerini, sözleriyle cesaretlendirmeyenlerden nefret ediyorum. / Düşünmeden konuşandan nefret ediyorum. / Bilgisiz öğretmenden nefret ediyorum.
    KASSIA (810-890)

  • Kassia müzik albümü
    • Kassia, Byzantinische Hymnen der frühesten Komponistin des Abendlandes, CD, Voca Me, Christophorus-Verlag 2009 (CHR 77308).
    • Voca me internet sitesinde Kassia makalesi için tıklayınız

    Hakkında Yazılanlar

    Kaynakça

    Kassia tanıtım sayfasında yararlanılan kaynaklar
    Kassia tanıtım sayfasındaki görseller için kaynak:

    ©2012 Meral Akkent
    euro.message madebycat ®